Əmək məzuniyyətinin müddəti necə tənzimlənir? Yeni qayda və misallar

Əmək məzuniyyətinin müddəti necə tənzimlənir? Yeni qayda və misallar

Əmək məzuniyyətinin müddəti necə tənzimlənir? Yeni qayda və misallar

12 Mart 2026
Əmək məzuniyyətinin müddəti necə tənzimlənir? Yeni qayda və misallar
PAYLAŞ:

Əmək Məcəlləsinə edilmiş son dəyişikliklər praktikada ən çox bir sualı gündəmə gətirir:
“Məzuniyyət günlərim bayrama və ya səsvermə gününə düşsə, nə baş verir?”
Qısa cavab belədir: həmin günlər məzuniyyət günü hesab edilmir və ödənilmir, lakin məzuniyyətin müddəti həmin günlərin sayı qədər uzadılır.

Son dəyişikliklər əsasən 3 istiqamətdə cəmlənib:

  • Əmək Məcəlləsinin mahiyyəti üzrə təkmilləşdirilməsi və yeni anlayışların qanunvericiliyə gətirilməsi;
  • Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi halları üzrə yeniliklər;
  • Sosial təminat və məzuniyyət hüquqları ilə bağlı dəyişikliklər.

Dəyişiklik niyə vacibdir?

Əmək Məcəlləsinin 114-cü maddəsi ödənişli əsas məzuniyyətin müddətini və tətbiq qaydalarını tənzimləyir.
Maddənin 2-ci hissəsinə görə, ödənişli əsas məzuniyyət 21 təqvim günündən az olmayaraq verilməlidir.
Eyni maddənin 3-cü hissəsində isə müəyyən kateqoriya işçilər üçün əsas məzuniyyətin
30 təqvim günü müəyyən olunduğu qeyd edilir.

Praktik sual əsasən 114-cü maddənin 6-cı hissəsi ilə bağlıdır. Çünki məzuniyyət dövrünə
iş günü hesab edilməyən bayram günləri, Ümumxalq Hüzn Günü və səsvermə günü düşə bilər.
Bu halda həmin günlərin məzuniyyətə necə təsir etməsi HR mütəxəssisləri üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Əvvəl necə idi?

Dəyişiklikdən əvvəl məzuniyyət dövrünə düşən iş günü hesab edilməyən günlərin məzuniyyət günü sayılmaması və
ödənilməməsi qeyd olunsa da, məzuniyyətin uzadılması mexanizmi qanunda kifayət qədər aydın tənzimlənmirdi.

Bu səbəbdən praktikada Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi ilə Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının
birgə izahına istinad olunurdu. Həmin izahda bayram günləri və Ümumxalq Hüzn Günü ilə bağlı yanaşma göstərilsə də,
səsvermə günü ayrıca vurğulanmırdı.

Üstəlik, həmin izah normativ hüquqi akt hesab olunmadığından, işəgötürənlər və HR mütəxəssisləri üçün
tətbiqdə müəyyən hüquqi qeyri-müəyyənlik yaradırdı.

Yeni redaksiya nə deyir?

114.6. Əmək məzuniyyəti dövrünə təsadüf edən iş günü hesab olunmayan bayram günləri,
Ümumxalq Hüzn Günü və səsvermə günü məzuniyyət günləri hesab edilmir və ödənilmir,
lakin məzuniyyətin müddəti bu günlərin sayı qədər uzadılır. Bu halda, Qurban və Ramazan bayramları
iş günü hesab olunmayan başqa bayram günü ilə üst-üstə düşdükdə və bu hal əmək məzuniyyəti dövrünə
təsadüf etdikdə üst-üstə düşən günlər bir gün hesabı ilə nəzərə alınır.

Sadə dillə desək:

  • Həmin günlərə görə məzuniyyət haqqı ödənilmir;
  • Məzuniyyətin müddəti isə həmin günlərin sayı qədər uzadılır;
  • Ramazan və ya Qurban bayramı başqa bayram günü ilə üst-üstə düşəndə həmin günlər iki dəfə yox, bir dəfə hesablanır.

Misal 1

İşçi 20.02.2026 tarixdən 13.03.2026 tarixinədək
22 təqvim günü müddətinə əmək məzuniyyətindən istifadə edir.
Bu dövrə 1 bayram günü — 8 Mart (Beynəlxalq Qadınlar Günü) təsadüf edir.

Nəticə:

  • 8 Mart məzuniyyət günü hesab edilmir və ödənilmir;
  • Məzuniyyət müddəti 1 gün uzadılır;
  • Bayram gününün istirahət gününə düşüb-düşməməsi nəticəni dəyişmir;
  • İşçi faktiki olaraq 16.03.2026 tarixdə işə başlamalıdır.

Misal 2

İşçi 01.03.2026 tarixdən 30.03.2026 tarixinədək
30 təqvim günü müddətinə məzuniyyət götürür.
Bu dövrdə ümumilikdə 8 bayram günü məzuniyyətə düşür:

  • 8 Mart — Beynəlxalq Qadınlar Günü;
  • 20–24 mart — Novruz bayramı günləri;
  • 20–21 mart — Ramazan bayramı günləri.

Bu misalda vacib məqam ondan ibarətdir ki, 2026-cı ildə Novruz və Ramazan bayramlarının bəzi günləri üst-üstə düşür.
Qaydaya görə, Ramazan və ya Qurban bayramı başqa iş günü hesab olunmayan bayram günü ilə üst-üstə düşdükdə,
həmin günlər ayrıca iki gün kimi deyil, bir gün kimi nəzərə alınır.

Nəticə:

  • Təqvimdə 8 bayram günü görünsə də, üst-üstə düşmə qaydasına görə məzuniyyət 6 gün uzadılır;
  • İşçi 06.04.2026 tarixdə işə başlamalı olur.

Yekun

Bu dəyişiklik praktikada ən çox mübahisə doğuran məsələni aydınlaşdırır:
bayram günü, Ümumxalq Hüzn Günü və ya səsvermə günü məzuniyyətə düşərsə, məzuniyyət itmir — sadəcə ödənişsiz qaydada uzadılır.
Üstəlik, üst-üstə düşən Ramazan və Qurban bayramları ilə bağlı ayrıca hesablanma mexanizminin qanuna daxil edilməsi
HR mütəxəssislərinin işini daha qanunauyğun, daha rahat və daha proqnozlaşdırılan edir.