POS-terminal “0,5 əmsal” (VM 155.1-1) mikro sahibkarın 75% güzəştini dəyişirmi? — 3 ssenari
Biz, Partner Group olaraq, praktiki izah edirik: Vergi Məcəlləsinin 155.1-1-ci maddəsi POS-terminaldan formalaşan dövriyyəyə 0,5 əmsal tətbiqini yalnız ƏDV qeydiyyatı öhdəliyinin yaranıb-yaranmamasını müəyyən etmək üçün nəzərdə tutur.
Mikro sahibkarın 75% güzəşti isə VM 105.1 mexanizmi ilə, əsasən faktiki illik gəlir meyarı ilə qiymətləndirilir.
İllik dövriyyə, POS 0,5 əmsal və mikro status üzrə 3 ssenari (vizual xülasə).
Əsas prinsip: “0,5 əmsal” → yalnız ƏDV qeydiyyatı üçün; “75% güzəşt” → mikro sahibkar statusu üçün.
Qeyd: 20% dərəcə dövriyyəyə yox, yalnız mənfəətə tətbiq olunur.
Qeyd: 20% dərəcə dövriyyəyə yox, yalnız mənfəətə tətbiq olunur.
1 Faktiki gəlir həddi keçir, POS güzəştinə görə ƏDV-yə düşmür → MV: 20%
Ümumi dövriyyə: 238.000 AZN
POS dövriyyəsi: 156.000 AZN
ƏDV üçün hesablama:
POS: 156.000 × 0,5 = 78.000
Qalan: 82.000 (tam nəzərə alınır)
Cəmi: 78.000 + 82.000 = 160.000 → ƏDV qeydiyyatı YOX
POS: 156.000 × 0,5 = 78.000
Qalan: 82.000 (tam nəzərə alınır)
Cəmi: 78.000 + 82.000 = 160.000 → ƏDV qeydiyyatı YOX
Mənfəət vergisi nəticəsi: Faktiki gəlir 238.000 olduğuna görə mikro status yoxdur → mənfəət 20% ilə vergiyə cəlb olunur.
2 Faktiki gəlir keçir, POS güzəştinə baxmayaraq ƏDV-yə düşür → MV: 20%
Ümumi dövriyyə: 392.000 AZN
POS dövriyyəsi: 204.000 AZN
ƏDV üçün hesablama:
POS: 204.000 × 0,5 = 102.000
Qalan: 188.000 (tam nəzərə alınır)
Cəmi: 102.000 + 188.000 = 290.000 → ƏDV qeydiyyatı VAR
POS: 204.000 × 0,5 = 102.000
Qalan: 188.000 (tam nəzərə alınır)
Cəmi: 102.000 + 188.000 = 290.000 → ƏDV qeydiyyatı VAR
Mənfəət vergisi nəticəsi: Faktiki gəlir 392.000 → mikro status yoxdur → mənfəət 20% ilə vergiyə cəlb olunur.
3 Faktiki gəlir həddi keçmir, ƏDV-yə düşmür → 75% güzəşt tətbiq olunur
Ümumi dövriyyə: 174.000 AZN
POS dövriyyəsi: 108.000 AZN
ƏDV üçün hesablama:
POS: 108.000 × 0,5 = 54.000
Qalan: 66.000 (tam nəzərə alınır)
Cəmi: 54.000 + 66.000 = 120.000 → ƏDV qeydiyyatı YOX
POS: 108.000 × 0,5 = 54.000
Qalan: 66.000 (tam nəzərə alınır)
Cəmi: 54.000 + 66.000 = 120.000 → ƏDV qeydiyyatı YOX
Mənfəət vergisi nəticəsi: Faktiki gəlir 174.000 olduğuna görə mikro status var → mənfəətin 75%-i azad edilir, qalan hissə üzrə vergi hesablanır.
Yekun (bir cümlə ilə)
- VM 155.1-1 yalnız ƏDV qeydiyyatı üçün “0,5 əmsal” tətbiq edir.
- Mikro sahibkar statusu (75% güzəşt) ƏDV hesablaması ilə “yerdəyişmir”; status VM 105.1 mexanizmi üzrə qiymətləndirilir.
- 20% dərəcə dövriyyəyə yox, yalnız mənfəətə tətbiq olunur.
Hüquqi əsas: Vergi Məcəlləsinin 105.1 və 155.1-1-ci maddələri.
✍️ Məmmədov Tural

