2026-cı ildə məzuniyyət haqqının hesablanması: müqayisə hansı qayda ilə aparılır?

16 Aprel 2026

16 aprel 2026
Əmək hüququ
Partner Group analizi

Məzuniyyət dövründə hansı məbləğ ödənilməlidir: son maaş, yoxsa orta əməkhaqqı?

Məzuniyyət haqqı artıq yalnız klassik orta əməkhaqqı qaydası ilə qiymətləndirilən texniki hesab deyil.
2026-cı il yanaşmasına görə işəgötürən iki məbləği müqayisə etməlidir:
bir tərəfdən orta əməkhaqqı əsasında hesablanmış məzuniyyət haqqını, digər tərəfdən isə işçi məzuniyyətə çıxmayıb həmin tarixlərdə işləsəydi alacağı əməkhaqqını.
Hansı məbləğ daha yüksəkdirsə, ödəniş də həmin məbləğ üzrə aparılmalıdır. Bu dəyişiklik HR, mühasibatlıq və əməkhaqqı hesablayan bütün işəgötürənlər üçün praktik baxımdan birbaşa təsir yaradır.

Əsas prinsip

İki göstərici müqayisə olunur, yüksək olan məbləğ ödənilir.

Kimə təsir edir

İşəgötürən, HR, payroll mütəxəssisi, mühasib və işçi heyətinə.

Ən kritik məqam

Son maaşa əlavələr də daxildirsə, müqayisə həmin əlavələr nəzərə alınmaqla aparılmalıdır.

Mexanizm necə işləyir?

Hesablama bir baxışda sadə görünür, amma praktikada ən çox səhv məhz müqayisə hissəsində yaranır.
Birinci mərhələdə işçinin son 12 ay üzrə nəzərə alınan gəlirləri toplanır, aylıq orta göstərici müəyyən edilir və 30,4 əmsalına uyğun olaraq
bir təqvim günü üçün məzuniyyət haqqı hesablanır. İkinci mərhələdə məzuniyyət dövrünə düşən iş günləri müəyyənləşdirilir və işçi həmin günlərdə işləsəydi alacağı
əməkhaqqı məbləği ayrıca hesablanır. Son mərhələdə isə bu iki məbləğ tutuşdurulur.

Buradakı incə nöqtə ondan ibarətdir ki, məqsəd işçiyə formal olaraq məzuniyyət haqqı ödəmək deyil; məqsəd onun məzuniyyət dövründə
daha aşağı gəlirə düşməsinin qarşısını almaqdır. Yəni qayda kağız üzərində yox, nəticədə işçini qoruyan mexanizm kimi işləyir.

Praktik təsir nədir?

Bu yanaşma xüsusilə sabit maaşla çalışan işçilər, qısa müddətli məzuniyyət götürənlər və
iki aya düşən məzuniyyətlər üzrə fərqi daha görünən edir. Qısa məzuniyyətlərdə orta əməkhaqqı ilə hesablanan məbləğ bəzən daha yüksək çıxa bilər.
Uzun və iş günü sıx olan dövrlərdə isə əksinə, işçi həmin günlərdə işləsəydi alacağı əməkhaqqı daha yüksək ola bilər.

Buna görə payroll hesablamalarında “məzuniyyət haqqını çıxardım, məsələ bitdi” yanaşması artıq yetərli deyil.
Hər dəfə müqayisəli yoxlama aparılmalıdır. Əks halda ya işçiyə az ödəniş edilə, ya da işəgötürən daxili audit və əmək mübahisəsi riski ilə üzləşə bilər.

Risk harada yaranır?

İşçinin əməkhaqqına daxil olan əlavə və mükafatlar son maaş müqayisəsində nəzərə alınmırsa;
Məzuniyyət dövrünə düşən iş günləri düzgün hesablanmırsa;
Məzuniyyət iki ayı əhatə etdikdə ayrı-ayrı aylar üzrə əməkhaqqı təsiri düzgün bölünmürsə;
Şirkət daxili qaydalar əmək qanunvericiliyinə uyğunlaşdırılmadan köhnə payroll vərdişi ilə hesab aparılırsa.

Praktiki nümunə

Tutaq ki, işçi 7–14 may 2026 tarixlərində məzuniyyətə çıxır və onun aylıq sabit əməkhaqqısı 1.240 AZN-dir.
Son 12 ay üzrə nəzərə alınan gəlirlərə əsasən 1 təqvim günü üçün məzuniyyət haqqı 41,20 AZN alınır.
Məzuniyyət 8 təqvim günüdür:

41,20 × 8 = 329,60 AZN

Həmin dövrə, məsələn, 5 iş günü düşür və may ayında ümumi iş günü sayı 20 gün-dür.
İşçi məzuniyyətə çıxmasaydı, həmin günlər üçün alacağı əməkhaqqı belə hesablanır:

(1.240 ÷ 20) × 5 = 310 AZN

Bu halda 329,60 AZN daha yüksək olduğu üçün işçiyə məhz bu məbləğ ödənilir.

Amma ikinci ssenaridə eyni işçi 18–29 iyun 2026 tarixlərində daha uzun məzuniyyət götürür və hesablanmış məzuniyyət haqqı
452 AZN çıxırsa, həmin tarixlərə düşən iş günləri üzrə işləsəydi alacağı əməkhaqqı 498 AZN ola bilər.
Belə vəziyyətdə ödəniş 498 AZN üzrə aparılmalıdır. Qaydanın ürəyi budur: kağızda hesablanan məbləğ yox, işçi üçün daha üstün olan məbləğ əsas götürülür.

İşəgötürən üçün qısa yoxlama siyahısı

Son 12 ay üzrə nəzərə alınan gəlirlər tam toplanıbmı?
1 təqvim günü üçün məzuniyyət haqqı düzgün hesablanıbmı?
Məzuniyyət dövrünə düşən iş günləri ayrıca hesablanıbmı?
İşçi işləsəydi alacağı əməkhaqqı ayrıca çıxarılıbmı?
Əlavələr, bonuslar və maaşın digər tərkib hissələri müqayisəyə daxil edilibmi?
Yekunda iki rəqəmdən yüksək olan məbləğ ödənişə götürülübmü?

Partner Group qeydi

Məzuniyyət hesablamasında əsas risk rəqəmin özündə deyil, müqayisənin unudulmasında yaranır.
2026-cı il praktikasında düzgün yanaşma budur: əvvəl orta əməkhaqqı ilə məzuniyyət haqqı hesablanır, sonra həmin tarixlər üzrə mümkün əməkhaqqı çıxarılır və
işçi üçün daha əlverişli məbləğ ödənilir.
HR və mühasibatlıq sistemləri bu məntiqə uyğunlaşdırılmayıbsa, şirkət daxili payroll prosedurunun yenilənməsi artıq seçim yox, zərurətdir.

Post Views: 4