Dövlət Vergi Xidmətinin elektron sistemində fərdi qaydada fəaliyyət göstərən sahibkarlar artıq vergi orqanına getmədən, kağız sənəd toplamadan və əlavə arayış təqdim etmədən sabit qəbz ala bilirlər. Bu xidmət xüsusilə bərbər, dərzi, çəkməçi, pinəçi, məişət cihazlarının təmiri ustaları, fərdi foto və audio-video xidməti göstərən şəxslər, ev qulluqçusu, dayə, bağban, aşbaz, fərdi sürücü və digər oxşar fəaliyyətlər üzrə praktik əhəmiyyət daşıyır.

Mexanizmin mahiyyəti sadədir: şəxs əvvəlcə vergi orqanında uçota alınır, VÖEN əldə edir, sonra fəaliyyət növünü, faktiki fəaliyyət ərazisini və ödəniş dövrünü seçərək sabit məbləğ üzrə vergi və aidiyyəti ödənişləri həyata keçirir. Bundan sonra qəbz şəxsi kabinetdə formalaşır və həmin dövr üzrə fəaliyyətin rəsmiliyini təsdiq edən əsas sənəd rolunu oynayır.

Vacib hüquqi məntiq: sabit qəbz ümumi mənada bütün fərdi sahibkarlara aid deyil. Bu mexanizm yalnız Vergi Məcəlləsinin 220.10-cu maddəsində nəzərdə tutulan fəaliyyət növləri ilə muzdlu işçi cəlb etmədən fərdi qaydada məşğul olan şəxslər üçün tətbiq edilir. Əgər sahibkar eyni fəaliyyət sahəsində artıq işçi saxlayırsa, xidmət göstərmə modeli dəyişirsə və ya fəaliyyət qəbz rejiminə uyğun gəlmirsə, sabit qəbzlə işləmək düzgün vergi rejimi hesab olunmaya bilər.

Sabit məbləğ fəaliyyət növünə görə müəyyən edilir, lakin yekun aylıq vergi məbləği faktiki fəaliyyət göstərilən əraziyə görə dəyişir. Bakı şəhərində əmsal daha yüksək, digər rayon və kəndlərdə isə daha aşağı tətbiq olunur. Bu səbəbdən sahibkarın qeydiyyat ünvanı deyil, xidmətin faktiki göstərildiyi ərazi əsas götürülür.

Fərdi qaydada dərzi fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkar iyul ayı üçün sabit qəbz almaq istəyir. Bu fəaliyyət üzrə baza aylıq məbləğ 10 manatdır.

Nəzərə alınan hal: fəaliyyətin faktiki göstərildiyi ərazi. Nəzərə alınmayan hal: yalnız VÖEN-in qeydiyyat ünvanı. Sahibkar bir neçə ərazidə eyni dövrdə işləyirsə, ən yüksək əmsal tətbiq edilən ərazi üzrə yanaşma vergi riskini azaldır.

1. Yanlış fəaliyyət riski: qəbz yalnız seçilmiş fəaliyyət növü üzrə hüquqi nəticə yaradır. Sahibkar real olaraq başqa xidmət göstərirsə, qəbz həmin fəaliyyəti örtməyə bilər.

2. Ərazi riski: aşağı əmsallı ərazi seçilib, xidmət isə daha yüksək əmsallı ərazidə göstərilirsə, vergi fərqi və sənədləşmə uyğunsuzluğu yarana bilər.

3. Sifarişçi riski: vergi orqanında uçotda olan sifarişçi VM 220.10 üzrə çalışan şəxsi işə cəlb edərkən həmin dövr üzrə qəbzin mövcudluğunu yoxlamalıdır. Qəbzsiz cəlbetmə gələcək yoxlamalarda xərcin tanınması və məsuliyyət baxımından problem yarada bilər.

4. Geri qaytarılmama riski: sabit vergi ödənildikdən sonra fəaliyyətin faktiki göstərilib-göstərilməməsindən asılı olmayaraq bu məbləğ adətən geri qaytarılmır və növbəti dövrlərlə avtomatik əvəzləşdirilmir.

Sabit qəbz xidməti fərdi sahibkar üçün vergi inzibatçılığını xeyli sadələşdirir, lakin bu rejimdən istifadə etməzdən əvvəl fəaliyyətin Vergi Məcəlləsinin 220.10-cu maddəsinə uyğun olub-olmadığı mütləq yoxlanmalıdır.

Praktik yanaşma belədir: əvvəl fəaliyyət növü müəyyən edilir, sonra faktiki ərazi və dövr seçilir, daha sonra qəbz alınır və yalnız bundan sonra xidmətin göstərilməsi sənədləşdirilir. Bu ardıcıllıq həm fərdi sahibkar, həm də onu işə cəlb edən sifarişçi üçün vergi risklərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.